Samen met Buro Strakz ging AWIZ Midden- en West-Brabant aan de slag om een training vorm te geven die precies dat doet: de basics uitleggen, praktisch oefenen en bewust gebruik stimuleren. Maar er is een bredere ambitie: administratieve lasten verminderen, zodat medewerkers meer tijd overhouden voor de zorg zelf.
En hoe pakt dat uit in de praktijk?
Een kwaliteitsverpleegkundige stapte de trainingsruimte binnen met zijn armen over elkaar. Sceptisch, benieuwd, maar ook met een idee dat AI niet zo heel diepgaand zal zijn. Tot dan toe had hij weinig met AI. “Ik had er echt een totaal verkeerd beeld bij,” zegt hij achteraf. “Ik wist niet dat het zo uitgebreid en diepgaand was. Die hele dag was voor mij een openbaring, zeker vanwege het enthousiasme dat de trainster had. Dat was erg aanstekelijk!”
Hij is niet de enige die zo’n omslag maakte. Judith Kouters – van Hoof, wijkverpleegkundige bij Surplus, wist voor de training niet wat een prompt was en een unitmanager bij SDW beschreef zichzelf als scepticus. Alle drie deden ze mee aan de AI-training die de leercommunity van Anders Werken in de Zorg Midden- en West-Brabant aanbood en alle drie gingen ze er anders uit dan ze erin kwamen.
Van onbekend naar toepasbaar
De training is bedoeld om medewerkers te helpen AI bewust en veilig in te zetten in hun werk. Niet door te vertellen wat ze moeten doen, maar door te laten zien hoe het werkt. Trainer Jet Zantvoord van Buro Strakz legt het fundament: “wat is een taalmodel eigenlijk en hoe kun je van daaruit zelf bepalen wat het voor jou kan betekenen? Als je begrijpt hoe het werkt, snap je ook dat het niet altijd zo slim is als mensen soms denken. Dan ga je er verantwoord mee om.”
Voor de deelnemers vertaalde dat begrip zich al snel naar concrete toepassingen. Judith ontdekte hoe ze rapportages sneller en professioneler kan opstellen: ze typt haar bevindingen na een huisbezoek anoniem in en laat AI er een gestructureerde verpleegkundige rapportage van maken. “Voorheen typte ik snel iets en zette ik dat ook gewoon zo in het dossier, maar dit is veel duidelijker en professioneler. Ook voor familieleden die meelezen.” Ze werkt nu ook aan het standaardiseren van doelen in zorgplannen: veelgebruikte zinnen die ze via AI genereert en vervolgens snel in kan voegen.
De unitmanager zag mogelijkheden op een ander vlak. Ze vergadert veel en herkende direct de waarde van geautomatiseerde verslaggeving. “Degene die notuleert, kan eigenlijk niet goed deelnemen aan het gesprek. Maar als je een transcript hebt, kun je daar met AI vrij snel een verslag van laten maken, inclusief actiepunten.” Ze gebruikte AI ook al tijdens haar opleiding, om jaarverslagen van vier vergelijkbare organisaties naast elkaar te leggen en te vergelijken. “Het hielp me om te begrijpen wat er stond. Niet omdat ik het zelf niet kon, maar omdat het me de context gaf die ik nodig had.”
De kwaliteitsverpleegkundige bereidt op dit moment een klinische les voor en gebruikt AI om de structuur mee vorm te geven. “Vroeger: boeken pakken, notities maken, alles uitprinten. Nu kan ik een heleboel van dat werk laten doen.” Zijn hoop voor de toekomst is helder: minder tijd achter het scherm, meer tijd voor de bewoner.
“Investeer nu wat tijd om te leren hoe je AI gebruikt, dan heb je straks meer tijd over voor de patiënt, bewoner of cliënt.” (Kwaliteitsverpleegkundige)
Bewust gebruik, geen blinde adoptie
Trainster Jet besteedt in haar training nadrukkelijk aandacht aan veiligheid: welke tool gebruik je, wat gooi je erin en wat zegt het beleid van jouw organisatie? “Ik leg het verschil uit tussen platforms als ChatGPT en Copilot. Soms kom ik in een organisatie die al heeft besloten: wij doen alleen Copilot, want dan blijft het binnen onze omgeving. Dat is een bewuste keuze, maar je moet wél begrijpen waarom.”
De unitmanager herkent dat. Ze is na de training aangehaakt bij een interne pilotgroep voor Copilot. “Ik denk niet dat ik dat gedaan had zonder de training. Ik stond er nog te bangig tegenover.” Nu weet ze wat ze wel en niet in een tool gooit en vooral ook waarom.
Jet voegt toe dat ze ook irrationele angsten bij deelnemers probeert weg te nemen: het idee dat AI alles van je weet, of dat je baan morgen overgenomen wordt. “Ik heb liever dat iemand iets te kritisch is dan dat die alles klakkeloos overneemt. Maar de angst moet ook niet zo groot worden dat je er helemaal niets mee doet, want dat is zonde.” AI is tenslotte een hulpmiddel, geen vervanger. Een thema dat als rode draad door de training loopt en wat duidelijk is blijven hangen bij de deelnemers.
“Je bent zelf nog steeds degene die doet wat je met de informatie doet. Jij hebt de controlefunctie.” (Unitmanager SDW)
Oefenen, oefenen en dan nog eens oefenen
De training sluit af met een huiswerkopdracht en het plannen van een terugkomsessie, zo’n drie weken later. Deelnemers brengen dan hun eigen use cases en prompts mee. Jet merkt dat de kwaliteit van die inzendingen haar telkens verrast: “Die prompts gaan echt al ver voorbij ‘maak mijn tekst simpeler’. Dat laat zien dat mensen er thuis echt mee aan de slag zijn gegaan.” Alle use cases en prompts worden gebundeld en gedeeld met de hele groep. Na afloop ontvangen deelnemers een toolbox als naslagwerk.
Voor de drie deelnemers die we spraken voor dit artikel is de training geen eindpunt. De kwaliteitsverpleegkundige kijkt uit naar de terugkomsessie: “welke cadeautjes gaan we die dag nog krijgen?” en hoopt op een vervolgopleiding zodra hij meer ervaring heeft. De wijkverpleegkundige heeft het werkboekje van Buro Strakz al doorgestuurd naar collega’s. En de unitmanager is al volop aan het experimenteren. “Doordat je kennis krijgt, word je nieuwsgieriger. Hoe kan dit systeem voor mij werken?”
Niet alleen de deelnemers, maar ook wij vinden het nog geen eindpunt. AWIZ Midden- en West-Brabant en Buro Strakz kijken samen naar de mogelijkheden voor een vervolgtraject voor deelnemers die meer de diepte in willen. Het opgebouwde enthousiasme is te waardevol om zomaar los te laten.
Deze training maakt deel uit van de leercommunity van Anders Werken in de Zorg Midden- en West-Brabant. De training wordt gemiddeld beoordeeld met een 8,7.