Samenwerken in de gehandicaptenzorg via AWIZ: de meerwaarde in Zuidoost-Brabant

In de gehandicaptenzorg groeit de overtuiging dat het anders moet en vooral ook kan. In Zuidoost-Brabant heeft een samenwerkingsverband van veertien gehandicaptenzorgorganisaties zich vorig jaar mei aangesloten bij de landelijke beweging Anders Werken in de Zorg (AWIZ). Dit met als doel technologische innovaties sneller en effectiever toe te passen. Samen met Bertine van Winkel (bestuurder bij SWZ Zorg), Patty Claassens (adviseur kennis en innovatie bij Severinus) en Rick Hoevenaars (strategisch programmamanager bij ORO) gingen we in gesprek over de meerwaarde van de aansluiting voor de gehandicaptenzorg in Zuidoost-Brabant.

De veertien organisaties werken regionaal samen in Zuidoost-Brabant vanuit drie pijlers: omgaan met (schaarste aan) expertise, sociale innovatie en technologische innovatie. Vanuit die laatste pijler is het samenwerkingsverband sinds mei vorig jaar als eerste VG-regio (regio met organisaties in de verstandelijke gehandicaptenzorg) aangesloten bij AWIZ. De landelijke beweging is van oorsprong ontstaan in de ouderenzorg, maar dankzij de samenwerking met VGN kunnen ook organisaties in de gehandicaptenzorg aansluiten. Beide sectoren hebben te maken met veelal vergelijkbare uitdagingen, zoals de arbeidsmarktkrapte en hoge werkdruk. Dit leidt tot waardevolle kruisbestuiving en versnelt de beweging naar een toekomstbestendige maatschappij.

Vliegwieleffect
De aansluiting was dan ook een bewuste keuze, vertelt Bertine van Winkel.

“Als het wiel al is uitgevonden, hoeven wij dat zeker niet opnieuw te doen,” aldus Bertine. “Sterker nog, door aan te haken bij iets dat al bestaat, ontstaat een vliegwieleffect. Door te focussen op één sterke beweging voorkomen we versnippering en vergroten we de impact. En kunnen we samen versnellen.”

Minder zelf uitvinden, meer samen toepassen
In Zuidoost-Brabant dragen de regionale samenwerking en de aansluiting bij AWIZ onder meer bij aan een snellere vertaling van idee naar toepassing. Innovaties worden gezamenlijk opgepakt, wat zorgt voor meer snelheid, samenhang en beter onderbouwde keuzes. Afwegingskaders en ervaringen uit andere organisaties en regio’s zijn direct beschikbaar. Ook verlagen collectieve afspraken met leveranciers, zoals landelijke raamovereenkomsten, de drempel om te starten met de inzet van innovaties.

“Natuurlijk lost de aansluiting bij AWIZ niet alles op,” vertelt Patty Claassens hierover. “Het vraagt nog steeds veel inzet binnen je eigen organisatie. Maar doordat we het samen doen, gaan we wel sneller en gerichter vooruit.”

Foto van bestuurlijke vertegenwoordigers van de VG-regio en AWIZ na ondertekening van de aansluiting 

Spraakgestuurd rapporteren als concreet voorbeeld
Een goed voorbeeld is het project spraakgestuurd rapporteren, waarmee de VG-regio het afgelopen jaar aan de slag ging. Sommige organisaties hadden hier al ervaring mee, andere stonden nog aan het begin. De regionale aanpak bood ruimte om gericht en gestructureerd van elkaar te leren.

Via het landelijke netwerk van AWIZ en de digitale community AWIZ.Connect werden daarnaast andere regio’s geraadpleegd. Ook maakte het samenwerkingsverband gebruik van de raamovereenkomst met Attendi voor spraakgestuurd rapporteren.

“Mooie aan de samenwerking is: er wordt niet alleen kennis gedeeld, maar ook gezamenlijk gewerkt aan implementatievraagstukken zoals werkprocessen, adoptie en randvoorwaarden,” vertelt Rick Hoevenaars. “Daardoor bundelen we expertise en kunnen we sneller én doordachter stappen zetten op het gebied van spraakgestuurd rapporteren.”

Hoe dat er precies uitziet? “De samenwerking is georganiseerd in kleine werkgroepen van minimaal twee tot maximaal vijf organisaties met elk de implementatie van een technologie of innovatie als doel,” vertelt Patty. “Koplopers ontwikkelen materialen en draaiboeken die regionaal herbruikbaar zijn. Zo wordt dubbel werk voorkomen en blijft kennis duurzaam beschikbaar.”

Leren van en met elkaar
Voor het samenwerkingsverband fungeert AWIZ als belangrijke schakel naar andere regio’s. Dat wordt versterkt door de digitale community AWIZ.Connect. De community ondersteunt samenwerking, versnelt kennisdeling en maakt het eenvoudig om in contact te komen met collega’s uit andere regio’s en sectoren.

Rick is enthousiast over het gebruik van de community: “Een vraag over een bepaalde innovatie leidt er doorgaans toe dat je snel in contact komt met andere AWIZ-leden die hier al ervaring mee hebben – niet alleen in de gehandicaptenzorg, maar in de langdurige zorg in de volle breedte. Dat is geen abstracte kennis, maar heel concreet: zo hebben wij het aangepakt. Juist die informatie is leerzaam.”

Sectoroverstijgende samenwerking
Ook de verbinding tussen de gehandicaptenzorg en ouderenzorg wordt als waardevol ervaren.

“Er is meer overlap dan je vooraf denkt,” vertelt Bertine. “De ouderenzorg is op sommige toepassingen verder in de implementatie, mede door de personeelskrapte die daar eerder zichtbaar werd. Tegelijkertijd brengen wij vanuit de gehandicaptenzorg relevante expertise in, bijvoorbeeld op het gebied van samenwerking met het informele netwerk en sociale innovatie.”

Het regionaal samenwerkingsverband tijdens een van de regionale bijeenkomsten.

Stevig fundament
Vanwege de positieve ervaringen hopen Bertine, Patty en Rick dat meer regio’s en samenwerkingsverbanden in de gehandicaptenzorg zich aansluiten bij AWIZ. Dit versterkt kennisdeling en maakt verdere opschaling van innovaties eenvoudiger, omdat bestaande structuren direct benut kunnen worden.

Meer betrokkenheid vanuit de sector kan bovendien zorgen voor gerichtere uitwisseling binnen de gehandicaptenzorg, bijvoorbeeld rondom specifieke technologieën passend bij mensen met een beperking. Daarnaast zorgt het voor nieuwe mogelijkheden voor collectieve afspraken met leveranciers.

Aansluiten bij AWIZ betekent daarmee niet alleen profiteren van wat er al is, maar ook bijdragen aan verdere verbreding en verdieping van het netwerk. Voor gehandicaptenzorgorganisaties die innovatie gezamenlijk willen oppakken, biedt het een stevig en groeiend fundament.

Meer weten over AWIZ? Neem contact op met Jethro Geelen, landelijk programmamanager AWIZ, via Jethro.geelen@anderswerkenindezorg.nl. Op de regiopagina vind je meer informatie over de activiteiten van de gehandicaptenzorgorganisaties in Zuidoost-Brabant.